OşDÜ Projesi Savaşta Kayıp Kırgızistanlıların İzini Sürüyor

Anasayfa Haberler

OşDÜ Projesi Savaşta Kayıp Kırgızistanlıların İzini Sürüyor

Image

Oş Devlet Üniversitesi’nde “1941–1945 Yıllarında Kırgızistan’dan Büyük Vatanseverlik Savaşı’na Seferber Edilen ve Kayıp Olanların İzinde” başlıklı bilimsel proje yürütülüyor. Araştırma, Doğu Bilimleri Enstitüsü Müdürü, Tarih Bilimleri Adayı ve Doçent Joldoshbek Bötönöev tarafından gerçekleştiriliyor.

Proje, savaş yıllarında Kırgızistan’dan cepheye seferber edilen ve kayıp olan vatandaşların akıbetini arşiv belgelerine dayanarak araştırmayı ve tarihteki eksik ve doğrulanmamış bilgileri tamamlamayı amaçlıyor.

 

Tarihin Eksik Sayfaları Tamamlanıyor

1941–1945 yıllarında Kırgızistan’dan savaşa seferber edilen ve kaybolan on binlerce vatandaş hakkında günümüze kadar kapsamlı bilgilerin bulunmaması, projenin önemini artırıyor.

Özellikle kayıp askerlerin yakınları için ataları hakkında fotoğraf, savaşta izledikleri yol, ne zaman ve nerede bulundukları ve hangi koşullarda hayatlarını kaybettikleri gibi bilgilere ulaşmak büyük önem taşıyor. Bu nedenle proje kapsamında arşiv belgeleri incelenerek Kırgızistan tarihindeki eksik bilgilerin tamamlanması hedefleniyor.

  

Projenin Temel Çalışma Alanları

Araştırma kapsamında 1941–1945 yıllarında Kırgızistan’dan savaşa seferber edilen ve kaybolan kişiler hakkında yeni arşiv bilgilerinin bulunması, sistemleştirilmesi ve kitap hâlinde yayımlanması planlanıyor. Ayrıca savaşta kaybolan vatandaşların anısına bilimsel konferanslar düzenleniyor ve onların kahramanlıklarının genç nesillere aktarılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.

  

Kapsamlı Arşiv Araştırması

Proje kapsamında 2024–2025 yıllarında çeşitli arşivlerde kapsamlı bilimsel araştırmalar gerçekleştirildi. İlk olarak Bişkek’teki Savunma Bakanlığı arşivinde Kırgızistan’dan cepheye gönderilen ve geri dönmeyen, kayıp olarak kaydedilen vatandaşlara ilişkin bilgiler incelendi ve ilgili listeler netleştirildi.

Bunun yanı sıra Merkez Devlet Arşivi ve Cumhurbaşkanlığı Arşivi’nde cepheye gidip geri dönmeyen ve kayıp olan vatandaşlara ilişkin arşiv belgeleri incelendi, bilgiler toplandı ve belgelerin kopyaları alındı. Ayrıca ülkenin yedi bölgesindeki şehir ve ilçelerde bulunan 52 askerlik şubesinin arşivlerindeki ilgili belgeler de incelendi.

 

On Ciltlik Arşiv Derlemesi Hazırlanıyor

Resmî verilere göre savaş yıllarında 365 binden fazla kişi cepheye gönderildi ve bunların yaklaşık 150 bini kayıp olarak kaydedildi. Araştırma sonucunda bazı farklılıklar tespit edilerek cepheye gönderilenlerin sayısının 267 binden fazla, kayıp olanların sayısının ise yaklaşık 140 bin olduğu belirlendi.

Proje sonucunda “Büyük Vatanseverlik Savaşı’nda Kayıp Kırgızistanlılar (1941–1945)” başlıklı on ciltlik çalışma hazırlandı. Derlemede savaş yıllarında kaybolan Kırgızistanlılara ilişkin bilgiler bölgelere göre ayrı ciltlerde toplandı. On ciltlik eser şu anda Bişkek’teki “Darak” yayınevinde basılıyor.

Gelecek Nesiller İçin Tarihî Bilgiler

Projenin sonuçları, kayıp askerlerin yakınlarına ve torunlarına ataları hakkında yeni bilgilere ulaşma imkânı sağlayacak. Toplanan arşiv belgeleri ayrıca Büyük Vatanseverlik Savaşı döneminde Kırgızistan tarihinin daha kapsamlı araştırılmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlayacak.

Hazırlayan: Meerim Osmonali kyzy